Havalar yavaş-yavaş soyuyur və artıq qarderobumuzda isti geyimlərə yer açmağın vaxtı gəlib çatdı.
Soyuq günlərdə özümüzü isti saxlamaq, eyni zamanda dəbli və zərif görünmək hər birimizin təbii istəyidir.
Ancaq bəzən "daha isti tutacaq" və ya "bədənimi daha gözəl göstərəcək" deyib geyim seçərkən, fərqində belə olmadan öz sağlamlığımıza ciddi ziyan vururuq.
Bəs isti qalmağa və gözəl görünməyə çalışarkən bədənimizi necə yoruruq? Gəlin bu gündəlik seçimlərimizin səhhətimizə gizli təsirlərinə elmi və tarixi aspektdən nəzər salaq.
Tibbi qeyd: Bu məqalə məlumatlandırma xarakteri daşıyır. Davamlı keyimə, göyərmə, paretik əlamətlər və ya xroniki ağrı müşahidə edildikdə, dərhal mütəxəssis həkimə müraciət olunmalıdır.
Tarix boyu estetik görünüş məqsədilə istifadə edilən dar geyimlər, məsələn, Viktoriya dövrünün sərt korsetləri insan anatomiyasına və fiziologiyasına kəskin mənfi təsirləri ilə yadda qalmışdır. Müasir dövrdə də soyuqdan qorunmaq və ya vizual cəlbedicilik yaratmaq məqsədilə seçilən dar, boğazlı və kəskin rezinli geyimlər oxşar şəkildə orqanizmin mikrosirkulyasiyasını və normal funksiyasını tədricən məhdudlaşdırır.
Boyun nahiyəsini sıxan geyimlər sadəcə diskomfort mənbəyi deyil. Bu cür geyimlərin uzunmüddətli istifadəsi şah damara (karotid arteriya) və vidaci venalara mexaniki təzyiq göstərərək beyinə gedən qan axınını və mərkəzi sinir sisteminin oksigen təchizatını ləngidə bilir. Nəticədə tənəffüs sistemində gərginlik, hipoksiya mənşəli baş ağrıları, həmçinin dəridə lokal dermatoloji reaksiyalar (hiperemiya və qaşınma) meydana gəlir.
Ümumilikdə, dərini və altındakı toxumaları davamlı sıxan tekstil məhsulları periferik sinirlərin kompressiyasına və zədələnməsinə zəmin yaradır.
Damar cərrahlarının (anqioloq və fleboloqların) tədqiqatlarına əsasən, qan dövranı pozuntularına ən çox səbəb olan müasir geyim elementləri bunlardır: dar cins şalvarlar, uzunmüddətli istifadə edilən bədənşəkilləndirici geyimlər (shapewear), dərin kompressiya izləri buraxan elastik corablar və pəncənin anatomik quruluşunu pozan sıx ayaqqabılar.
Xüsusilə bud və baldır nahiyəsini kəskin sıxan geyimlər aşağı ətraflarda venoz qayıdışı, yəni qanın ürəyə doğru hərəkətini bloklayır. Bu vəziyyət venalarda qan durğunluğuna səbəb olaraq dərin vena trombozu (DVT) riskini kəskin şəkildə artırır. Tibb ədəbiyyatında, xüsusən də dar şalvarların budun bayır dəri sinirini sıxaraq "Meralgia paresthetica" adlanan xroniki nevroloji sindroma yol açdığı dəfələrlə sübuta yetirilmişdir.
Bununla yanaşı, əgər istifadə edilən corabın elastik bəndləri günün sonunda ayaq biləyində dərin qırmızı izlər qoyursa, bu, həmin nahiyədə kapilyar qan dövranının və limfa drenajının əhəmiyyətli dərəcədə bloklandığını göstərir. Bu cür gündəlik mikrosirkulyasiya pozuntuları toxumaların qidalanmasını zəiflədir və gələcəkdə yarana biləcək ciddi damar patologiyalarının ilkin xəbərçisi hesab olunur.